OSMANLI HAFTASI’NDA OSMANLI’YI HATIRLAMAK…

                                   M.NIHAT MALKOÇ

Trabzon Belediyesi bu yil ilk kez “Osmanli Haftasi Etkinlikleri” düzenledi. Bu çerçevede Osmanli Devleti’nin kurulusunun 711. yil dönümü anisina konferans verildi.

Osmanli Haftasi’yla ilgili etkinliklerin ilki olan konferanstan evvel Trabzon Belediye Baskani Dr. Orhan Fevzi Gümrükçüoglu kisa bir açis konusmasi yaparak sunlari söyledi: “Osmanli’da padisahlar saraylarda degil, savas meydanlarinda öldüler. Kanunî 14 yasina kadar Trabzon’da yasadi. Yavuz Selim burada 22 yil valilik yapti. Bu sehir Cevdet Sunaylar, Hasan Sakalar, Ali Sükrüler yetistirdi. Bundan sonra da yetistirmeye devam edecek”

Daha sonra KTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. Kenan Inan, az ama seçkin bir topluluga seslenerek Osmanli’nin 624 yillik sanli tarihini ana basliklarla söyle özetledi:

“624 yillik Osmanli’nin neresinden baslayacagimi bilemiyorum. Osmanli Tarihini hiçe sayarak Dünya Tarihini yazamazsiniz. Osmanli çok milletli ve çok kültürlüydü. Bu anlamda imparatorluktu. Fakat Osmanli diger imparatorluklar gibi sömürgeci olmadi hiçbir zaman... Insanlarin dillerini ve dinlerini zorla degistirmediler… Avrupalilar, Osmanli’ya hep Türk Imparatorlugu demislerdir. Fakat bizde nedense “Osmanli” diye yerlesmis devletin adi.

Osmanli’nin yükselis döneminin padisahlari yataginda ölmedi. 1. Murat, Kosova’da savas meydaninda sehit oldu… Yildirim Bayezid, Timur’la Ankara Savasi’ni yapti. Savasmasalar olmaz miydi? Olmazdi; çünkü bu cografya ikisine dar gelmekteydi. Yildirim Bayezid mert bir insandi. Timur’u ters bir zamaninda yakalamasina ragmen ona o durumda saldirmamistir. Fakat anlasilan o ki Yildirim, savasin bir hile oldugu gerçeginden habersizdi. Yildirim Bayezid’in bes oglu vardi, birini Timur götürdü. Ötekiler taht kavgasina giristi.

2. Murad dönemi devletin tekrar toparlandigi bir dönemdir. Aslinda devleti onun adina Çandarli yönetiyordu… Osmanli’ya en çok yenilgiyi tattirmis olanlar Macarlardir. Macarlar, Osmanlilari Balkanlarda perisan etti… Osmanli tarihinde padisahliktan istifa eden ilk ve tek kisi 2. Murad’dir. Bu durum Çandarli’nin hosuna gitmedigi için onu ikna ederek tekrar devletin basina getirdi. Fatih basa geçince Çandarli’yi daragacina gönderdi. Fatih daha çok devsirmeleri vezirlige getirdi. Devsirme vezirlerden dördünü de idam ettirmisti. Osmanli Fatih’le birlikte cihan imparatorlugu olmustur. Fatih 30 yilda 35 sefer yapmistir. O da yataginda ölmemistir. Fatih’in fetihlerinin bir kismi ekonomik amaçlidir. Çünkü devlet çarki dönecekti. Fatih, Uzun Hasan’la Otlukbeli Savasi’ni yapmistir. Bu savasta Fatih, Uzun Hasan’i yenmistir. Fatih, Karadeniz’i bir Türk gölü yapmak istiyordu. Bunu basarmistir da…

Yavuz döneminde Osmanli topraklari ikiye katlanmistir. Yavuz’un Sah Ismail’le arasindaki kavga bir mezhep kavgasi degil, siyasî bir çekismedir. Kutsal topraklari Yavuz zamaninda ele geçirdik. Halifelik Yavuz’la gelmedi; ondan önce de Osmanli padisahlari halife olarak anilmaktaydi. Kanunî döneminde Osmanli’da bazi seylerin ters gittigi anlasilmistir.16.yy’in sonunda padisahlar çok genç yaslarda basa geçiyor, erken ölüyorlardi. onun içindir ki devlet annelerin elinde kalmistir. Güçlü padisah tipi o dönemde neredeyse son bulmustur. 1700’lü yillarda Osmanli dünyayi takip edemedigi için geri kalmistir. Osmanli parasi kiymetini kaybetmistir. 1683’te Merzifonlu, 2. Viyana Kusatmasi’ndan basarisizlikla dönmüstür. Çünkü ordusu kalabalik olmasina ragmen donanimsiz ve etkisizdi.

2. Mahmud’un yaptigi inkilâplar Cumhuriyet döneminde yapilanlardan az degildir. 2. Mesrutiyet döneminde çok partili hayat baslamistir. Osmanli’nin yükselisi de çöküsü de 300’er yil olmustur. Yani Osmanli birdenbire yikilmadi. Osmanli’nin son 20–25 yili hep savaslarla geçmistir. Fakat o çöküs döneminde de dünyanin besinci büyük devletiydi.

Bugün Kafkaslar ve Balkanlar kayniyor. Osmanli döneminde bu topraklarda huzur hâkimdi. Arkamizda utanilacak bir tarih yok, aksine övünülecek bir tarih vardir.”

Degerli tarihçi Prof. Dr. Kenan Inan’i can kulagiyla dinledi salondaki herkes… Çünkü anlatimi çok etkileyiciydi; konusuna hâkimdi; üslubu içtendi. Çok faydali bir konferans oldu.

Eseri Paşlayın
  • gplus
  • pinterest

Yazar / Şair Hakkında

mnihatmalkoc / M.Nihat MALKOÇ

M. NIHAT MALKOÇ’UN BIYOGRAFISI Bes çocuklu bir ailenin en küçük ferdi olarak 1970 senesi Haziran’inin 1’inde Trabzon’un Köprübasi ilçesine bagli Gündogan Köyü’nde( Kosron mevkiinde) dogdu. Ilkokulu komsu köy olan Günesli Köyü’nde okudu. Orta ve lise ögrenimini Köprübasi Lisesi’nde tamamladi. En büyük emeli iyi bir... » devamını okumak için tıklayın

Esere yazılmış yorumlar

  1. Eda
    08 Nisan 2010, Perşembe

    birde gerileme dönemleri olmasaydi...

Esere Yorum Ekleyin